Een verzameling van willekeurige vondsten.

Atelier seminar

Deze dag had ik een seminar met mijn atelier groep. In de eerste foto zie je mijn opstelling. Ik heb mijn favoriete foto op een lichtbak geëxposeerd. Het is geprint op backlit papier, zodat het licht er goed doorheen valt. Het liefst zou ik een lichtbak aan de muur hangen en de foto daarop exposeren. Ik heb dit gezien in exposities van andere fotografen en het heeft me altijd uitgenodigd om de foto echt in detail op te nemen. Daarnaast zou ik het graag in een meer donkere, afgesloten ruimte tonen, om het gevoel van de nacht op te wekken, net als in de foto.

De observaties en analyses hebben me veel geholpen, want het is nu duidelijker voor me om te zien hoe het werk overkomt. Vooral dat de foto intiem voelde voor de groep en niet zozeer voyeuristisch. Het was geen indringer, maar iemand die er al bijhoorde. Hierin zie ik dat mijn aanpak van het proces terug te zien is in het eindwerk, waar ik heel blij mee ben. Mijn verdere notities staan in de twee andere foto’s van mijn notitieboek.

CKV: Interview en reflectie

Interview met docent kunst, mediavormgeving en CKV

1. Een groot deel van de CKV docenten gebruiken geen lesmethode. Als je er een aangeboden zou krijgen, wat wil je er dan zeker wel en zeker niet in?

Voor mij is de balans tussen high & low culture het belangrijkste en de aandacht voor film; omdat in dit medium literatuur & verhalen, filmische beeldende aspecten en muzikale expressie samenvallen.

2. Wat heeft CKV dat Kunst Algemeen als vak niet heeft? En is het volgens jou goed dat deze vakken gescheiden zijn?

De focus op ervaren en reflecteren van heel diverse kunstuitingen. Kennismaken met cultuur in het algemeen. Het is contraproductief om het beleven en het leren over kunst & cultuur op te delen in verschillende vakken. (Anders dan de verdeling in disciplines, zoals muziek, beeldende vorming, dans etc.)
Zoals literatuur een onvervreemdbaar onderdeel is van een taal, zo zijn het ervaren van kunst, het leren over en beoefenen van het beeldende werk aspect van hetzelfde vak.  
Overigens heeft de opdeling op veel scholen geleid tot 4 workshops in een jaar als kennismaking met kunst en cultuur, gereduceerd tot een minimum.

3. Veel hedendaags werk is geëngageerd. Stel een werk zorgt voor een politieke discussie in de klas, hoe ga je daar als docent mee om?

Je kunt daar gerichte vragen in gaan stellen om het conflict helder te krijgen, en vervolgens het kader zichtbaar te maken dat verschillende opinies onderdeel maken van een democratisch ingerichte maatschappij waar mensen het recht hebben op vrije meningsuiting. 

4. Let je op representatie van diverse makers en minderheden binnen uw lesprogramma?

Totaal niet. Wel is het belangrijk om de verbinding tussen de culturele interesse van leerlingen (street art; rap; etc.) te activeren en de connectie te laten zien met de omringende cultuur.

5. Hoe was het om CKV les te geven? Hoe was de houding van de leerlingen?

Ik heb CKV gegeven aan autistische leerlingen tussen 12 en 15 jaar, die ik zowel onderzoek liet doen naar of glas kon breken bij het zingen van de hoge C; als films bekijken zoals Romeo + Juliet van Baz Luhrman. Of liet nadenken over begrippen als uitvergroting door een vergelijking te maken tussen de Venus van Milo en een beeld van een wasknijper (“Clothespin” Claes Oldenburg, zie afb 1). Veel werk, enorm leuk, omdat de leerlingen zich uitgedaagd voelden, en er zoveel geweldige kunst bestaat om ze iets te leren over de wereld waarin wij leven.
Daarnaast aan de 1e klas Mediavormgeving (GLU) aan het mediavak aangepaste CKV lessen gegeven, ook gebaseerd op voor hun relevante en begrijpelijke begrippen (verschil tussen uitvergroten en overdrijven (zie afb. 2), resulterend in een opdracht een karikatuur van elkaar te tekenen). Het doel was hierbij zowel kunst en cultuur zichtbaar te maken, als de leerlingen daadwerkelijk gereedschap te geven waar ze mee aan de slag konden gaan. Leerlingen vonden het leuk door het element van verrassing en door de praktische opdrachten die er op volgden. 

Reflectie

Welke ervaringen vallen je op en waarom?

De geïnterviewde noemt dat het contraproductief is om een vak als Kunst Algemeen te scheiden van het CKV-vak, net als dat je de literatuur niet van de taal kan scheiden. Omdat het toch gescheiden wordt, leidt het daardoor tot het minimum aan lessen CKV, want de prioriteit van KA is dan groter. Dit is opvallend, maar ook begrijpelijk. Kunst en cultuur hebben al een verwarrende plek binnen het onderwijs, naar mijn idee. Het is nodig dat het gegeven wordt, maar velen (o.a. leerlingen) zullen het zien als overbodig. Zodra de vakken over kunst en cultuur dan niet als een geheel worden gezien, worden ze waarschijnlijk sneller gereduceerd hierdoor.

Wat gaat er goed en wat gaat minder goed is in de CKV-praktijk van de geïnterviewde?

De verrassing aan combinaties en de praktische opdrachten sloegen goed aan bij de leerlingen van de geïnterviewde (zie vraag 5). Ze kon het gebied van kunst en cultuur toegankelijk maken. Het mindere voor haar aan de CKV-praktijk is dat het binnen veel scholen dus op een laag pitje wordt gezet.

Wat is de onderliggende visie op CKV van de geïnterviewde?

Het toegankelijk maken van kunst en cultuur voor de leerlingen is volgens de geïnterviewde het doel van CKV. Daarbij ligt de focus dus vooral op hoog/laag cultuur en film, omdat in film veel van de disciplines terugkomen, zoals beeldend, muziek, literatuur, etc.

2.5 Culturele activiteiten

Recensie 1:

Trembling landscapes

Between Reality and Fiction: Eleven Artists from the Middle East

Expositie in het Eye museum

Trembling Landscapes in het Eye Museum is een expositie met een verzameling aan kunstenaars uit het Midden-Oosten. Het perspectief is veelzijdig en gaat in op het bestaande beeld van de verschillende regio’s in het Midden-Oosten door middel van overwegend digitale media. Het sterke aan de expositie is dat ondanks deze veelzijdigheid aan blikken en perspectieven, er een duidelijke, kritische toon naar voren komt. Toch blijft het ook toegankelijk wat betreft de boodschap.

Bij binnenkomst zie je The Earth is an Imperfect Ellipsoid (2016) van Heba Y. Amin. Een collectie aan foto’s en videowerk, waarbij de kunstenaar in vijf maanden 11e eeuwse handelsroutes van West-Afrika afloopt en de migratieroutes van vluchtelingen eroverheen legt. In dit werk en in veel ander werk in de expositie wordt de rol van kolonisatie blootgelegd door bestaande documenten, kaarten en teksten te onderzoeken. Bij het werk van Amin is dit subtiel, wat ook geldt voor Sewing Borders (2017) van Mohamad Hafeda. Hierbij toont hij de invloed van de getrokken grenzen door de kolonische machten van het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk.

Naarmate je verder komt in de expositie, worden de werker groter en radicaler. Dit zorgt voor een gelaagde opbouw van de werken samen. Dit komt vooral tot uiting bij de installatie The Incidental Insurgents (2015) van Ruanne Abou-Rahme en Basel Abbas, waarbij de versnipperde topografie en de landroof van Palestina het onderwerp is. De installatie is door de hele ruimte verspreid en het stuurt je blik overal heen, waarbij het tempo steeds hoger wordt en het eindigt met een harde climax in vorm en inhoud.

De expositie heeft me diep geraakt, onder andere door deze gelaagdheid en de opbouw, naast dat het een belangrijk onderwerp blootlegt wat voor iedereen belangrijk is. Een aanrader voor iedereen.

Recensie 2:

Een leven lang seks

Theatershow in het Bellevue van Sanne Schuhmacher

In ‘Een leven lang seks’ van Sanne Schuhmacher worden op een gevoelige en intieme manier de seksuele ervaringen van een man in al zijn levensfases doorgenomen. Het stuk wordt uitgevoerd door drie acteurs, Justus van Dillen, Minne Koole en Chiem Vreeken. De setting is heel erg uniek. De drie mannen begeven zich op een groot roze bed en daaromheen ligt het publiek ook op bedden. De acteurs liepen ook tussen de bedden door. Het effect hiervan was dat het heel intiem werd. 

Daarnaast was het onderwerp ook intiem en gevoelig. Als vrouw is mijn ervaring dat mannen veel minder delen over hun seksleven dan vrouwen, dus wat dat betreft was dit een mooi onderbelicht onderwerp. 

Het bleef wel vooral bij dat gevoelige, onderbelichte delen. Naar mijn idee had de voorstelling geen diepere boodschap, maar bleef het veel aan de oppervlakte. Dit had wel gekund, dat potentieel was er wel en ik merkte ook dat ik daar wel behoefte aan had. Het acteerwerk was ook sterk, dus wat dat betreft kwam het onderwerp wel echt tot leven. Door de setting en de inhoud voelde het eigenlijk als een schoolkamp, waarbij iedereen op bed ligt te praten met elkaar. Aan de ene kant dus heel intiem door de originele vorm, maar qua inhoud had er meer van mij in gemogen.

Slaap: eerste resultaat

Ik heb mijn eerste rol binnen waarbij ik aan de serie ben begonnen. Er zitten een paar uitblinkers tussen, maar ook een aantal mislukkingen.

Mijn eerste subject was Ashleigh. Ik ben tevreden over de eerste foto, maar bij de tweede is er duidelijk iets mis gegaan. De eerste foto heeft wel een meer afleidende achtergrond dan de andere foto’s, dus het is geen favoriet. De ruimte was erg klein om in te werken, dat verklaart naar mijn idee deze compositie.

Deze foto’s van Kenneth zijn mijn favorieten, met name de eerste, waarbij hij compleet verstopt zit. De scherptediepte is erg fijn werkt goed met de structuur van de dekens. Net als bij Ashleigh heb ik niks veranderd aan de omgeving, dit is gewoon Kenneth’s studio.

Kenneth woont in hetzelfde gebouw als Jeremy, die meteen zijn reservesleutel voor me heeft opgehaald toen ik vroeg of ik dezelfde nacht als ik met Kenneth had gepland ook bij hem foto’s mocht maken. Toch voelde dit al niet goed toen ik de kamer insloop. Hij en Luna, zijn vriendin, lagen rustig te slapen, maar alles was donker. Tot dan had ik iedere keer een licht aangelaten en ondanks dat hij me heel veel aanwijzingen van tevoren had gegeven, durfde ik niet het grote licht aan te zetten. Ik voelde me als een inbreker, een voyeur, iemand die er niet hoorde te zijn.

Dit was een belangrijke realisatie voor mijn idee achter de foto’s. Het gaat me niet om voyeurisme, maar eerder om een bepaalde intimiteit. Het is een proces waar ik het subject in mee wil nemen. Ze zien de camera staan en vallen ermee in slaap.

Mijn laatste model was Max. Dit zijn ook favorieten, naast Kenneth. Voor mij persoonlijk is de foto in het midden de uitblinker, vanwege de compositie en de lijnen in het beeld, naast Max’ gezichtsuitdrukking: complete rust. Voor mijn docent was het juist de eerste de favoriet, vanwege de zachtheid van de foto, zeker door het kleine stukje oor. Ik twijfel nog welke ik liever zou laten zien.

Dat waren alle foto’s! Ik ben al bezig met de planning voor de volgende rol.

American Reflexxx door Alli Coates

American Reflexxx is a short film documenting a social experiment that took place in Myrtle Beach, South Carolina. Director Alli Coates captured performance artist Signe Pierce as she strutted down a busy oceanside street in stripper garb and a reflective mask. The pair agreed not to communicate until the experiment was completed, but never anticipated the horror that would unfold in under an hour.

The result is a heart wrenching technicolor spectacle that raises questions about gender perception, mob mentality, and violence in America.

Directed by: Alli Coates
Starring: Signe Pierce
Filmed on location in Myrtle Beach, SC

© 2015 Alli Coates and Signe Pierce

2.3 Kunstanalyse CKV

Zet twee manieren die aan de orde kwamen naast elkaar, vergelijk ze inhoudelijk en benoem voor- en nadelen van beide.

Bij de muziekanalyse werd er gesproken over een associatieve manier van analyseren en een formele analyse. De associatieve manier ging in op het gevoel wat een nummer of muziekstuk jou geeft. Vragen die erbij hoorden, waren o.a. “welke beelden zie je“, “welk verhaal zie je” of “welk gevoel roept het op“. Hierbij staat de persoonlijke interpretatie voorop.

Bij de formele analyse spits je meer toe op een aspect van de muziek, zoals het tempo, de dynamiek, het ritme, de klankkleur, etc. Deze aspecten focus je op en ga je beschrijven gedurende het nummer. Na de beschrijving kan je gaan interpreteren wat de keuzes zijn achter deze aspecten van het nummer.

Welke vormen zou jij zelf inzetten als CKV-docent, en hoe?

Ik vind het belangrijk dat leerlingen hun opvattingen over een werk kunnen onderbouwen, dat geldt bij elke discipline. De formele analyse die bij muziek beschreven werd, is ook relevant voor beeldend, theater of dans. Eerst komt het beschrijven, daarna het interpreteren. Daarnaast zou de associatieve analyse een goede werkvorm kunnen zijn om op individueel niveau mee te beginnen.

Ik zou bijvoorbeeld eerst de leerlingen naar een muziekstuk laten luisteren en voor henzelf de associaties noteren, want het is persoonlijk. Vervolgens zou ik ze klassikaal de formele analyse gezamenlijk laten doen. Aan het einde bij de interpretatie zou ik weer vragen naar hun persoonlijke associaties en of deze de formele interpretatie juist bevestigen of tegenspreken.

Hoe zou jij als CKV-docent met je leerlingen aan kunstbeschouwing en theorievorming doen binnen je eigen discipline?

De visuele analyse zou ik graag goed willen oefenen met mijn leerlingen. Het sluit ook heel goed aan op de formele analyse van muziek. Bij mijn kunstgeschiedenis was er een derde stap:

  1. Beschrijven
  2. Analyseren (benoemen)
  3. Interpreteren

Bij de tweede stap ga je eerst benoemen wat je allemaal hebt beschreven en bij de derde stap breng je al deze losse elementen samen en “maak” je het verhaal. Het is misschien veel voor leerlingen, maar wel heel leerzaam en het kan ook heel leuk zijn, lijkt me!

Slaap: testresultaten

Ik ben over het algemeen heel tevreden met de foto’s, maar er zijn wel aandachtspunten. Ten eerste is de focus niet altijd goed op de ogen, dit wordt belangrijk bij de portretten die ik wil maken. Daarnaast moest ik bij de eerste twee foto’s een ellenlange sluitertijd instellen, want het was aan de donkere kant en de rol was Kodak Ektar 100 ISO. De composities werken wel goed over het algemeen en dit ging ook goed bij het fotograferen.

De volgende rol is een zwart/wit rol met een ISO van 400. Hierdoor zal ik net wat makkelijker in het donker kunnen fotograferen. Daarnaas wil ik dat textuur belangrijker is dan kleur in de serie van slapende mensen, want in het donker zullen de kleuren toch niet goed tot hun recht komen.

Ik heb al een aantal vrienden benaderd die ik mag fotograferen, dus dat zal de volgende stap zijn!